Onderwijs
|
Bij het thema ONDERWIJS staan drie actuele artikelen: |
 |
Komende 10 jaar sterke daling van leerlingen basisscholen Zeeland
Het kan niet anders of dit heeft de nodige consequenties voor de organisatie van het onderwijs in Zeeland. Ook na 2020 zal het aantal leerlingen op de basisscholen in Zeeland nog enigszins dalen, maar niet meer zo snel als in het komende decennium.
Figuur: Ontwikkeling in aantallen basisschoolleerlingen in Zeeland
De prognose dat het aantal basisschoolleerlingen zal dalen tot minder dan 30.000 in 2020 is opgesteld op basis van de bevolkingsprognose 2009 van de provincie Zeeland. De prognose is opgenomen in het onlangs verschenen rapport Onderwijs ons goed - Afnemende leerlingenaantallen in Zeeland. Het rapport is opgesteld door Scoop en RPCZ in opdracht van het Platform Primair Onderwijs Zeeland. In het rapport worden de ontwikkelingen in de leerlingenaantallen in de afgelopen jaren beschreven en de ontwikkelingen voor de toekomst aangegeven. Het rapport is een leidraad naar het zoeken naar duurzame oplossingen voor een kwalitatief hoogwaardig, goed bereikbaar en levensbeschouwelijk divers basisonderwijs in Zeeland.
In het rapport worden ook door Scoop opgestelde prognoses gepresenteerd voor de ontwikkelingen in leerlingenaantallen per woonkern in Zeeland. Deze prognoses zijn gebaseerd op de provinciale bevolkingsprognose uit 2009 en niet op de prognoses die gemeenten zelf laten opstellen of ontvangen van schoolbesturen. Bij de prognoses in het rapport Onderwijs ons goed is er bewust voor gekozen geen rekening te houden met mogelijke gevolgen van onzekere woningbouwplannen die sommige gemeenten in eigen prognoses opnemen.
Het basisonderwijs gaat in het nieuwe decennium fors krimpen, maar niet in alle gemeenten even sterk. De gemeente Noord-Beveland, Sluis en Schouwen-Duiveland zullen de koplopers zijn, qua krimp.
Het grote uitdaging voor het basisonderwijs, de komende 10 jaar, is het bereikbaar houden van kwalitatief goed en qua levensbeschouwing divers onderwijs.
Het rapport rapport Onderwijs ons goed - Afnemende leerlingenaantallen in Zeeland is hier te downloaden.
Ouders blijven kiezen voor een basisschool dichtbij huis
De nabijheid is het belangrijkste voor ouders van jonge kinderen in Zeeland bij het kiezen van een basisschool. Dit is de afgelopen 10 jaar steeds zwaarder gaan wegen. De opvattingen over opvoeding op de school en de levensbeschouwing van de school zijn twee andere motieven die voor veel ouders belangrijk zijn. Dat een basisschool bekend staat omdat er veel kinderen doorstromen naar havo of vwo en het aantal buitenlanders op de basisschool worden veel minder genoemd als motief voor de keuze van een basisschool.
Figuur: Score voor belang van motieven bij het kiezen van een basisschool. (Bron: Scoop Jeugdmonitor enquête ouders jonge kinderen 2001-2005-2009).
De motieven voor de keuze van de basisschool zijn een terugkerend onderwerp in de enquête Ouders van Jonge Kinderen die Scoop in 2009 voor de derde keer afnam onder de ouders van toen 3-4 jarigen. Aan deze enquête werd deel genomen door 1961 ouders. De enquêtes werden ook gehouden in 2001 en 2005.
De ouders werd gevraagd wat voor hen de (twee) belangrijkste en wat voor hen de (twee) minst belangrijkste redenen waren om een basisschool te kiezen. In 2001 en 2005 konden zij daarbij kiezen uit negen antwoordmogelijkheden. In 2009 is daar nog een tiende mogelijkheid bij gekomen. In de analyses zijn de antwoorden van alle ouders verwerkt tot totaalscores voor het belang of de zwaarte van elk van de mogelijke keuzemotieven. Bovenstaande grafiek toont de uitkomsten.
De nabijheid van de basisschool is het voorbije decennium alleen maar belangrijker geworden voor de ouders. In 2001 was het dichtbij huis zijn van een school een keuzecriterium dat even belangrijk was als “deze school heeft dezelfde opvattingen over opvoedingen als ik”. Dat een school dezelfde levensbeschouwing heeft als de ouders komt elk van de drie onderzoeksjaren op de derde plaats. Dat vriendjes/vriendinnetjes ook naar deze school gaan, is het motief dat in het voorbije decennium het meest aan gewicht gewonnen heeft . Dat nu even zwaar als de kwaliteit van het onderwijs (het is de beste school in de omgeving).
“Veel kinderen op een school stromen door naar havo of vwo” en “er zitten (bijna) geen buitenlanders op deze school” worden veel minder belangrijk gevonden. “Opvangvormen van een school & de werktijden van de ouder”, wordt door veel ouders (in 2009 voor het eerst naar gevraagd) niet zo belangrijk beschouwd.
Minder leerlingen op de basisscholen in Zeeland
Het totaal aantal basisschoolleerlingen in Zeeland is dalende. Bedroeg het totaal in het schooljaar 2002/2003 nog 36.453, in het schooljaar 2009/2010 waren het er nog 34.754. Dit is een afname van 1699 leerlingen of 5% in zeven jaar tijd. (CBS)
Onderstaande grafiek toont de relatieve ontwikkeling van de aantallen basisschoolleerlingen voor heel Zeeland en per gemeente tussen 2002 en 2009. Het basisjaar 2002 is daarbij op 100% gesteld. De tabel toont de absolute aantallen. Relatief was de daling het grootst in Zeeuws-Vlaanderen. In Sluis daalde het aantal basisschoolleerlingen tussen 2002 en 2009 met 15% of -319. In Terneuzen bedroeg de daling 10% of -518. In Hulst was er sprake van een aanzienlijk kleinere afname. Hier bedroeg de daling tussen 2002 en 2009 4% of -98. Voor heel Zeeuws-Vlaanderen resulteerde in de genoemde periode van zeven jaar een daling van het aantal basisschoolleerlingen met 10%.
Flinke dalingen waren er ook in Vlissingen en Veere. In Vlissingen daalde het aantal basisschoolleerlingen tussen 2002 en 2009 met 10% of -407, in Veere met 8% of -195.
In Middelburg veranderde er weinig. Daar was het aantal leerlingen in 2009 2% of 104 hoger dan in 2002. Voor heel de regio Walcheren kwam de daling in de genoemde zeven jaar op 4%.
Kapelle is de enige Zeeuwse gemeente waar er tussen 2002 en 2009 een aanzienlijke stijging was in het aantal basisschoolleerlingen. De aantallen stegen in deze periode van zeven jaar met 8% of 97. In de overige gemeenten uit de regio Oosterschelde bleven de aantallen basisscholen vrijwel gelijk (Noord-Beveland, Reimerswaal, en Tholen) of was er sprake van enige daling (Borsele 3% of -71, Goes 3% of -111, Schouwen-Duiveland 4% of -139).
| De in dit artikel besproken cijfers zijn afkomstig van het CBS en ook gebruikt en besproken in het rapport “Onderwijs ons goed, Afnemende leerlingenaantallen in Zeeland” van Scoop en schoolbegeleidingsdienst RPCZ (2010) in opdracht van het Platform Primair Onderwijs Zeeland over de gevolgen van de terugloop van het aantal (schoolgaande) kinderen in Zeeland. Dit rapport is hier te raadplegen. |
